De drie Tagondaing-boeddha's: Pyu-boeddhistische bronzen beelden uit de 6e en 7e eeuw
Tot de meest fascinerende bewaard gebleven voorbeelden van boeddhistische beeldhouwkunst uit het oude Myanmar behoren drie bronzen staande Boeddha's die werden ontdekt in het dorp Tagondaing . Hoewel er relatief weinig gedetailleerde archeologische informatie over hun ontdekking beschikbaar is in westerse publicaties, vormen de beelden belangrijke getuigenissen van de ontwikkeling van het boeddhistisch bronsgieten tijdens de latere Pyu-periode.
De groep staat in de Birmese wetenschap bekend als de Drie Boeddhabeelden uit Tagondaing uit de Pyu-periode . Een speciaal in het Birmees geschreven onderzoek van Myo Thant Tyn, gepubliceerd in Yangon in 2006, was specifiek aan deze drie beelden gewijd.
Hun belang schuilt niet alleen in hun ouderdom. Hun kenmerkende staande vorm en ingetogen vormgeving bieden een fascinerende blik op een periode in de geschiedenis van Myanmar die eeuwen ouder is dan de grote boeddhistische kunst van Bagan.
Tagondaing en de Pyu-wereld
Tagondaing, ook wel gespeld als Tagundaing, ligt in het zuidoosten van Myanmar. De locatie is belangrijk omdat het buiten de grote Pyu-steden ligt die het meest bekend zijn bij historici zoals Śrī Kṣetra.
De Pyu-wereld strekte zich in het eerste millennium na Christus uit over een aanzienlijk deel van Myanmar. De steden waren via handel, pelgrimstochten en culturele uitwisseling verbonden met India, Sri Lanka en andere delen van de boeddhistische wereld.
In de 6e en 7e eeuw waren boeddhistische artistieke tradities al stevig verankerd in Myanmar. Kunstenaars maakten beelden in brons, steen en terracotta, terwijl boeddhistische ideeën en iconografische modellen werden aangepast aan de lokale tradities.
De bronzen beelden van Tagondaing behoren tot deze volwassen fase van de boeddhistische kunst uit de Pyu-periode.
Ze mogen daarom niet simpelweg worden omschreven als "primitieve Birmese Boeddha's" of als het begin van de Myanmarese beeldhouwkunst. Hun stijl behoort tot een ontwikkelde artistieke omgeving die al invloeden uit de bredere boeddhistische wereld had geabsorbeerd en getransformeerd.
Een traditie uit de 6e en 7e eeuw
Een van de drie Tagondaing-sculpturen is bijzonder goed gedocumenteerd.
Het boek Buddhist Art of Myanmar van de Asia Society , uitgegeven in verband met hun tentoonstelling in 2015, toont een staande Boeddha die werd ontdekt in het dorp Tagondaing en dateert deze ruwweg in de 5e-7e eeuw na Christus . Het bronzen beeld is ongeveer 38,1 centimeter hoog.
Ander bewijsmateriaal wijst eerder op het latere deel van dit tijdsbestek.
Een rapport over de oude stad Kyaungpya beschrijft een monumentale staande bronzen Boeddha die daar in 2007 werd ontdekt. Het artikel merkt op dat het beeld vergelijkbaar is met de drie Boeddha's die in Tagondaing zijn gevonden en stelt dat, volgens een expert, de exemplaren uit Tagondaing vermoedelijk uit de 7e eeuw stammen .
Om deze reden is de Tagondaing-groep bijzonder interessant in de context van de ontwikkeling van de Pyu-boeddhistische beeldhouwkunst in de 6e en 7e eeuw .
De precieze datering van elk afzonderlijk beeld moet echter met de nodige voorzichtigheid worden benaderd, aangezien de beschikbare gepubliceerde gegevens geen gedetailleerde archeologische chronologie voor alle drie de sculpturen verschaffen.
De staande Boeddha
De staande opstelling is een van de meest opvallende kenmerken van de Tagondaing-groep.
In latere Birmese beeldhouwkunst, met name vanaf Bagan, wordt de zittende Boeddha verreweg de meest voorkomende vorm. In de voorgaande eeuwen vormden staande beelden echter een belangrijk onderdeel van de boeddhistische iconografie.
De staande Boeddha van Tagondaing wordt frontaal afgebeeld, met een sterk verticaal lichaam. Het bewaard gebleven beeld heeft een langwerpig uiterlijk, met een relatief slanke romp en ingetogen modellering.
Er is weinig te merken van het enorme fysieke volume dat later kenmerkend zou worden voor de Birmese beeldhouwkunst.
In plaats daarvan brengt de figuur zijn aanwezigheid over door middel van symmetrie en verticaliteit.
Het resultaat is een Boeddha die kalm, formeel en bijna gewichtloos oogt.
Deze eigenschap geeft het beeldhouwerk uit Tagondaing een uniek karakter binnen de geschiedenis van de boeddhistische kunst in Myanmar.
Het lichaam van de Boeddha
De behandeling van het lichaam is bijzonder onthullend.
De figuur is niet bedoeld als een naturalistisch portret van een mens. De verhoudingen zijn bewust geïdealiseerd, waardoor een lichaam ontstaat dat eerder spirituele perfectie uitstraalt dan individuele identiteit.
De schouders, romp en benen zijn georganiseerd rond een centrale as. Het resultaat is een beeld dat bedoeld is om van voren te worden ervaren, waarbij de symmetrie de sereniteit en spirituele autoriteit van de Boeddha versterkt.
Deze benadering verbindt het beeldhouwwerk met de bredere boeddhistische kunsttradities van India en Zuidoost-Azië, terwijl de specifieke verhoudingen en vormgeving het een uitgesproken Myanmarees karakter geven.
Juist deze combinatie van internationale boeddhistische beelden en lokale interpretatie maakt de Pyu-beeldhouwkunst zo belangrijk.
Indiase invloeden en een lokale boeddhistische taal
De boeddhistische kunst uit de Pyu-periode is onlosmakelijk verbonden met de bredere artistieke wereld van Zuid- en Zuidoost-Azië.
Myanmar was via zee- en landroutes met India verbonden. Boeddhistische monniken, handelaren en pelgrims reisden tussen deze regio's en brachten religieuze teksten, iconografische tradities en artistieke ideeën met zich mee.
De Boeddhabeelden die in Myanmar worden vervaardigd, weerspiegelen daardoor een complexe mix van invloeden.
De bronzen beelden van Tagondaing moeten in deze context worden begrepen. De beeldhouwers werkten niet in isolement. Ze namen deel aan een internationale boeddhistische artistieke traditie en ontwikkelden tegelijkertijd lokale oplossingen voor de weergave van de Boeddha.
Dit proces zou uitgroeien tot een van de bepalende kenmerken van de boeddhistische kunst in Myanmar.
Bronsgieten in de Pyu-periode
De beelden van Tagondaing zijn ook belangrijk omdat ze de verfijning van het bronsgieten in Myanmar aantonen, enkele eeuwen vóór Bagan.
Brons stelde kunstenaars in staat om beelden te creëren die kleiner en draagbaarder waren dan stenen sculpturen. Dergelijke objecten konden in kloosters en heiligdommen worden geplaatst of tussen religieuze centra worden vervoerd.
Het gietproces stelde beeldhouwers ook in staat om subtiele details en zorgvuldig gecontroleerde vormen te realiseren.
Het behoud van de bronzen beelden uit Tagondaing is daarom van bijzonder grote waarde. Metalen beelden zijn inherent kwetsbaar voor beschadiging, smelten en hergebruik, vooral tijdens perioden van politieke instabiliteit.
Dat deze sculpturen tot in de moderne tijd bewaard zijn gebleven, biedt ons een zeldzame kans om de technische en artistieke prestaties van het bronsgieten uit de Pyu-periode te bestuderen.
Een connectie met Kyaungpya
De Boeddha's van Tagondaing worden nog interessanter wanneer ze worden vergeleken met een latere ontdekking in Kyaungpya , een oude versterkte nederzetting in de Taungoo-regio.
In 2007 stuitten archeologen en lokale onderzoekers op een grote, staande bronzen Boeddha van ongeveer 3,6 meter hoog. De vondst werd in verband gebracht met Boeddhabeelden van lateriet, bronzen schalen en votieftabletten.
Het enorme beeld heeft een haak aan de achterkant om het aan een altaar of ander bouwwerk te bevestigen. Volgens een bericht van Myanmar Digital News werd de vorm ervan vergeleken met de drie Boeddha's van Tagondaing, die volgens de geraadpleegde expert uit de zevende eeuw stammen.
Deze vergelijking is intrigerend omdat ze suggereert dat de beelden van Tagondaing mogelijk deel uitmaken van een bredere traditie van staande bronzen Boeddha's in de regio.
De vondst in Kyaungpya toont ook aan dat bronzen beelden van dit type op monumentale schaal geproduceerd konden worden.
De twee groepen moeten echter niet met elkaar verward worden. De Kyaungpya Boeddha heeft een eigen archeologische context, en gelijkenis betekent niet noodzakelijkerwijs dat de beelden uit dezelfde werkplaats afkomstig zijn.
Voor Bagan
De Boeddha's van Tagondaing zijn bijzonder belangrijk omdat ze een veelvoorkomend misverstand over Birmese boeddhistische kunst helpen rechtzetten.
De artistieke geschiedenis van Myanmar begon niet met Bagan.
Toen koning Anawrahta in de 11e eeuw de macht in Bagan vestigde, had de boeddhistische beeldhouwkunst al eeuwenlange ontwikkeling achter zich. De Pyu-, Mon- en Arakan-culturen van Myanmar hadden al lang vóór de grote tempels van Bagan, die het artistieke landschap ingrijpend veranderden, religieuze beelden en monumenten voortgebracht.
De bronzen beelden van Tagondaing behoren tot deze vroegere geschiedenis.
Doordat ze uit de 6e of 7e eeuw stammen, dateren ze enkele eeuwen vóór de monumentale boeddhistische beeldhouwwerken van Bagan. Ze vormen daarom een essentiële schakel tussen de vroege boeddhistische tradities van Myanmar en de latere ontwikkeling van de typisch Birmese beeldhouwkunst.
Van Pyu-beeldhouwkunst tot Bagan
Het zou verleidelijk zijn om een eenvoudige artistieke ontwikkeling voor te stellen: Pyu-beeldhouwkunst, gevolgd door Bagan-beeldhouwkunst, gevolgd door Ava en Mandalay.
De werkelijkheid was aanzienlijk complexer.
Verschillende artistieke tradities bestonden naast elkaar en ideeën verspreidden zich tussen regio's. Invloeden van de Pyu, Mon en India stonden in wisselwerking met elkaar, terwijl latere kunstenaars uit Bagan veel van die eerdere tradities overnamen en transformeerden.
De Boeddha's van Tagondaing moeten daarom worden beschouwd als onderdeel van een grotere artistieke context, in plaats van als geïsoleerde voorouders van de Boeddha van Bagan.
Hun betekenis ligt in het feit dat ze laten zien hoe verfijnd de boeddhistische beeldtaal in Myanmar al was geworden voordat Bagan uitgroeide tot het dominante politieke en religieuze centrum.
De zeldzaamheid van vroeg-Myanmarese bronzen voorwerpen
Voor verzamelaars van boeddhistische beeldhouwwerken zijn vroege Pyu-bronzen bijzonder gewild, omdat ze relatief zeldzaam zijn.
Latere Birmese bronzen Boeddha's zijn veel talrijker. De bewaard gebleven beelden uit de 6e en 7e eeuw behoren daarentegen tot een veel kleinere verzameling.
Deze schaarste maakt de Tagondaing-groep bijzonder belangrijk.
Ze leveren tastbaar bewijs van een artistieke traditie die verder vooral bekend is via archeologische overblijfselen, architectonische fragmenten, inscripties en een beperkt aantal bewaard gebleven sculpturen.
Het belang van dergelijke bronzen beelden gaat daarom verder dan hun esthetische aantrekkingskracht.
Het zijn historische documenten, gegoten in metaal.
De drie Boeddha's van Tagondaing
Het feit dat er in Tagondaing drie verwante Boeddhabeelden zijn ontdekt, is op zich al veelbetekenend.
Een enkel vroeg bronzen beeld is soms lastig te plaatsen binnen een bredere artistieke traditie. Een groep biedt de mogelijkheid om terugkerende kenmerken te identificeren in verhoudingen, houding, modellering en giettechniek.
De drie Boeddha's van Tagondaing zijn daardoor een belangrijk referentiepunt geworden voor de studie van boeddhistische beeldhouwkunst uit de Pyu-periode.
De speciale publicatie uit 2006 van Myo Thant Tyn bevestigt dat de drie afbeeldingen al lange tijd binnen de Myanmarese wetenschap als een belangrijke groep worden erkend.
Toch valt er nog veel over hen te ontdekken.
De archeologische omstandigheden waaronder de oorspronkelijke vondst is gedaan, de precieze relatie tussen de drie sculpturen en hun verdere geschiedenis verdienen nader onderzoek.
Dit gebrek aan informatie maakt de bronzen beelden des te intrigerender.
Een vergeten hoofdstuk van de boeddhistische kunst van Myanmar
De geschiedenis van de boeddhistische beeldhouwkunst in Myanmar wordt vaak gedomineerd door de buitengewone tempels en beelden van Bagan. De Boeddha's van Tagondaing behoren echter tot een vroegere en veel minder bekende wereld.
Ze vertegenwoordigen een periode waarin het boeddhisme al diep geworteld was in Myanmar, waarin bronsgieten een geavanceerd niveau had bereikt en waarin lokale kunstenaars ideeën uit de bredere boeddhistische wereld in hun eigen beeldtaal verwerkten.
Hun slanke, staande figuren verschillen sterk van de krachtige, zittende Boeddha's die later de Birmese beeldhouwkunst zouden gaan domineren.
Het zijn dus niet zomaar vroege voorbeelden van een stijl die uiteindelijk Birmaans zou worden.
Ze vormen het bewijs van een bijzonder artistiek moment.
Conclusie
De drie bronzen Boeddha's die in Tagondaing zijn ontdekt, behoren tot de meest intrigerende bewaard gebleven sculpturen uit de Pyu-periode van Myanmar.
In plaats van ze te plaatsen in de vroege Pyu-eeuwen, kunnen ze beter worden begrepen in de context van de 6e-7e eeuw , waarbij bewijsmateriaal met name wijst op de 7e eeuw voor de Tagondaing-groep. Een van de sculpturen die door de Asia Society zijn gepubliceerd, wordt in brede zin gedateerd op de 5e-7e eeuw, terwijl een bron uit Myanmar de groep specifiek associeert met vakmanschap uit de zevende eeuw.
Hun belang is aanzienlijk.
Ze tonen de verfijning van het boeddhistisch bronsgieten in Myanmar, lang vóór Bagan. Ze onthullen het belang van de staande Boeddha in het vroegere boeddhistische artistieke vocabulaire. En ze illustreren hoe Myanmarese kunstenaars deelnamen aan een bredere boeddhistische wereld, terwijl ze tegelijkertijd hun eigen kenmerkende visuele tradities ontwikkelden.
De Boeddha's van Tagondaing zijn daarom meer dan zeldzame archeologische overblijfselen.
Ze vertegenwoordigen een belangrijk hoofdstuk in de ontwikkeling van de boeddhistische kunst in Myanmar – een hoofdstuk dat dateert van vóór Bagan, maar dat mede verklaart hoe de grote beeldhouwtradities van het latere Myanmar mogelijk werden.
Ontdek onze collectie Birmese Boeddhabeelden in onze winkel:
Opmerkingen